Laatst bijgewerkt op · 5 min leestijd
Is reistijd werktijd? Soms, en betaald is een andere vraag
Deze pagina gaat over de Nederlandse Arbeidstijdenwet. Kort antwoord: woon-werkverkeer naar een vaste plek telt meestal niet mee, reizen tussen klussen wel, en zonder vaste werkplek ligt het anders. Of die tijd ook wordt uitbetaald, staat in je cao of je contract, niet in de wet.
| Situatie | Arbeidstijd? | Waarom |
|---|---|---|
| Van huis naar een vaste werkplek | Meestal geen arbeidstijd | Woon-werkverkeer naar dezelfde locatie is in beginsel je eigen tijd, ook als de reis lang is. |
| Van de ene klus naar de andere, tijdens je dienst | Wel arbeidstijd | Je bent onderweg in opdracht en onder gezag van je werkgever; die tijd telt mee. |
| Geen vaste werkplek, van huis naar de eerste klant | Kan arbeidstijd zijn | Het Hof van Justitie van de EU oordeelde in 2015 dat die rit meetelt als er geen vaste of gebruikelijke werkplek is. |
| Naar een opleiding of een andere vestiging, op verzoek | Meestal arbeidstijd | Het is een opdracht en geen woon-werkverkeer; de cao regelt vaak hoe het wordt vergoed. |
Waarom woon-werkverkeer er meestal buiten valt
De Arbeidstijdenwet omschrijft arbeidstijd als de tijd waarin je onder gezag van je werkgever arbeid verricht. De rit naar een vaste werkplek valt daar in beginsel buiten: je bent onderweg naar je werk, niet aan het werk. Dat je er een uur over doet en je collega tien minuten, verandert daar niets aan: de wet kijkt naar de aard van de tijd, niet naar de lengte ervan.
- Vaste werkplek: de heenreis is in beginsel eigen tijd
- Een lange reis maakt er geen arbeidstijd van
- Je cao mag er wel iets anders over afspreken
En waarom reizen tússen klussen er wél onder valt
Zodra je dienst begonnen is, is verplaatsen onderdeel van het werk. Van de ene locatie naar de andere rijden gebeurt in opdracht, op een tijdstip dat je niet zelf kiest, naar een adres dat je niet zelf uitzoekt. Voor monteurs, thuiszorg, schoonmaak en installatiebedrijven is dat geen randgeval maar het grootste deel van de dag.
- Rijden tussen twee adressen tijdens de dienst telt mee
- Materiaal ophalen op weg naar de klus telt ook mee
- Wachttijd in opdracht is evenmin vrije tijd
Geen vaste werkplek: de uitspraak die dit omdraaide
Het Hof van Justitie van de Europese Unie oordeelde in 2015 in de zaak Tyco dat bij werknemers zónder vaste of gebruikelijke werkplek óók de rit van huis naar de eerste klant en van de laatste klant terug naar huis arbeidstijd is. De redenering: die werknemers zijn in die tijd ter beschikking van hun werkgever, die immers bepaalt bij wie ze langsgaan en in welke volgorde.
Dat is geen detail voor juristen. Het betekent dat de werkdag van een servicemonteur eerder begint en later eindigt dan zijn eerste en laatste werkbon suggereren, en dus dat de grenzen van de Arbeidstijdenwet eerder in zicht komen dan een planner verwacht.
Arbeidstijd en betaalde tijd zijn twee verschillende vragen
Dit is waar de meeste antwoorden op deze vraag langs elkaar heen praten. De Arbeidstijdenwet gaat over tíjd: hoeveel je mag werken, hoeveel rust ertussen moet zitten, wanneer er pauze hoort te vallen. Over geld zegt die wet niets. Of reistijd wordt uitbetaald, en tegen welk tarief, staat in je cao of je arbeidsovereenkomst.
Daardoor bestaat de situatie die veel mensen niet verwachten: reistijd die wél meetelt voor de maximale arbeidsduur en voor je rusttijd, en die tóch niet apart wordt uitbetaald omdat de cao dat zo regelt. Dat is geen fout van je werkgever; het zijn twee regels uit twee verschillende boeken. Hetzelfde geldt voor de reiskostenvergoeding, die weer een fiscale regeling is en op deze pagina bewust zonder bedrag blijft: dat getal verandert per jaar en een pagina die het noemt, is het jaar erop fout.
Wat dit met je rooster doet
Reistijd die arbeidstijd is, eet aan twee dingen tegelijk: aan de maximale arbeidsduur en aan de rust tussen twee diensten. De Arbeidstijdenwet gaat over arbeids- én rusttijden, en het is die tweede helft die stukgaat op een lange terugreis. Een monteur die om 22:00 uur bij de laatste klant vertrekt en een uur onderweg is, is pas om 23:00 uur klaar, en dan begint de rustperiode daar, niet bij de laatste werkbon. Ook de pauzeregels hangen aan de lengte van de dienst, dus die schuift mee.
Voor bouw- en installatieploegen is dat het verschil tussen een rooster dat klopt en een rooster dat op papier klopt. Werk je met ploegen of loopt een dienst uit, dan komen daar overuren bij, en soms onregelmatigheidstoeslag.
Hoe je het bijhoudt zonder ruzie achteraf
De discussie ontstaat bijna nooit over de regel, maar over de herinnering: hoe laat vertrok je nou bij die laatste klant. Leg vertrek en aankomst vast op het moment zelf, niet op vrijdag uit het hoofd. Het gratis urenstaat-sjabloon rekent de rust tussen twee diensten voor je uit (precies de som die door reistijd stukgaat), en wie het liever niet in een bestand doet, leest verder bij urenregistratie software of bij de digitale werkbon, waar de reis tussen twee adressen vanzelf in de tijdlijn staat.
Wie op papier werkt, houdt het onderscheid het makkelijkst overeind door het op te schrijven: het gratis werkbon-sjabloon heeft arbeidsuren en reisuren in aparte kolommen staan, en telt ze nergens bij elkaar op.
Deze pagina legt de hoofdregels uit en is geen juridisch advies. Staat er in jouw cao iets anders over reistijd, dan gaat die afspraak voor.
Bekijk Celtucom met je eigen team
Plan een demo en we laten zien hoe het past bij hoe jouw organisatie écht werkt.