ADV- en ATV-dagen: waar ze vandaan komen, en waarom geen wet ze regelt
Deze pagina gaat over Nederlands arbeidsrecht. ADV-uren ontstaan als je meer werkt dan je contracturen — en anders dan vakantie staat er geen letter over in de wet. Je cao bepaalt alles.
| Contracturen | Verschil per week | ADV-uren per jaar | Bij dagen van 8 uur |
|---|---|---|---|
| 39 uur | 1 uur | 52 uur | 6,5 dagen |
| 38 uur | 2 uur | 104 uur | 13 dagen |
| 37 uur | 3 uur | 156 uur | 19,5 dagen |
| 36 uur | 4 uur | 208 uur | 26 dagen |
Wat zijn ADV-dagen?
Vrije uren die ontstaan doordat je meer uren werkt dan waarvoor je bent aangenomen. Staat er 40 uur op het rooster terwijl je contract 38 uur telt, dan bouw je elke week twee uur op die je later als vrije tijd opneemt. Je loon verandert niet: je wordt betaald voor je contracturen, en de gewerkte uren erboven komen terug als dagen.
- Het gaat om uren, niet om dagen — een dag is gewoon een blok van die uren
- Bedoeld om de werkweek te verkorten zonder het rooster te wijzigen
- Komt uit de cao of de arbeidsovereenkomst, niet uit de wet
Is ATV hetzelfde als ADV?
In de praktijk ja. ADV staat voor arbeidsduurverkorting, ATV voor arbeidstijdverkorting, en welke van de twee je tegenkomt hangt af van je cao — niet van een verschil in je rechten. Pas op met de afkorting ATV op één punt: werktijdverkorting (wtv) is iets heel anders, namelijk een tijdelijke regeling bij bijzondere omstandigheden, en heeft niets met deze vrije uren te maken.
- Dezelfde opbouw, dezelfde spelregels, andere naam
- Sommige cao's roosteren de uren collectief in, andere laten ze vrij opnemen
- Zoek in je cao op beide termen — vaak staat er maar één van de twee in
Hoeveel ADV-dagen krijg je per jaar?
Daar is geen wettelijk antwoord op, want de wet kent ADV niet. Het aantal volgt uit het verschil tussen je contracturen en de uren die je feitelijk werkt. Twee uur per week over 52 weken is 104 uur, oftewel 13 dagen van 8 uur. De tabel hierboven rekent het voor de gangbare contractmaten uit; je cao kan een vast aantal noemen dat daarvan afwijkt.
- Kijk eerst in de cao: die noemt vaak een vast aantal dagen of uren
- Bij deeltijd schaalt het mee met het contract, meestal naar rato
- Een rekenvoorbeeld is geen toezegging — de afspraak telt
ADV-dagen zijn geen vakantiedagen
Dit is het verschil dat het vaakst misgaat. Vakantie is wettelijk geregeld: minstens vier keer je weekuren per jaar (art. 7:634 BW). ADV-uren komen daar bovenop en tellen niet mee voor dat minimum. Een werkgever kan een ADV-dag dus niet afboeken van je wettelijke vakantie-aanspraak, en andersom evenmin.
- Wettelijke vakantie, bovenwettelijk verlof en ADV zijn drie aparte saldo's
- De vervaltermijnen van vakantiedagen gelden niet automatisch voor ADV
- Houd ze daarom apart bij, ook als ze in hetzelfde systeem staan
Wanneer vervallen ADV-dagen?
Wat de cao zegt. De korte vervaltermijn voor wettelijke vakantiedagen (art. 7:640a BW) gaat over vakantie en niet over ADV, dus er is geen wettelijke klok die hier loopt. Veel cao's bepalen dat ADV binnen het kalenderjaar of het roosterjaar opgenomen moet worden, en soms vervalt wat overblijft. Dat is een afspraak, geen wet — en dus het eerste wat je opzoekt.
- Geen afspraak over vervallen? Dan is er ook geen vervaltermijn
- Of je tijdens langdurige ziekte blijft opbouwen, regelt de cao
- Een saldo dat aan het jaareinde verdampt, wil je in november al zien
Mogen ADV-dagen worden uitbetaald?
Dat mag, als het is afgesproken. Het verbod om vakantiedagen tijdens het dienstverband af te kopen geldt alleen voor het wettelijk minimum (art. 7:640 BW), en ADV valt daar niet onder. Sommige cao's kiezen er zelfs voor de uren helemaal niet als dagen uit te keren maar als een vast percentage bij het maandsalaris — dan zie je ze terug op de loonstrook in plaats van in je verlofsaldo.
- Uitbetalen in geld of opnemen in tijd: de cao bepaalt wat mag
- Als het bij het salaris wordt uitgekeerd, bouw je geen dagen meer op
- Bij uitdiensttreding wordt een openstaand saldo doorgaans afgerekend
ADV begint als een urenprobleem, niet als een verlofprobleem
Je kunt pas weten hoeveel ADV iemand heeft opgebouwd als je weet hoeveel uur er werkelijk is gewerkt — het saldo ís immers het verschil met de contracturen. Daarom staat of valt dit met de urenregistratie: medewerkers klokken in de app, de uren komen naast het rooster te staan, en vrije dagen dienen ze in hetzelfde scherm in waar de leidinggevende ze goedkeurt. Dat is ook waar het onderscheid met wettelijk en bovenwettelijk verlof praktisch wordt: drie soorten saldo met drie sets afspraken. Celtucom houdt die drie apart bij — wettelijk verlof, bovenwettelijk verlof en ADV zijn er aparte saldo's, geen kolommen in dezelfde teller. Alleen bij vakantiedagen geldt daarbij een wettelijke vervaltermijn om rekening mee te houden. Incidentele uren boven het rooster zijn trouwens iets anders dan ADV: dat zijn overuren, met hun eigen regels over uitbetalen en belasting.
Deze pagina is algemene informatie over Nederlands arbeidsrecht, geen juridisch advies. ADV en ATV worden volledig door je cao of arbeidsovereenkomst geregeld, dus die tekst gaat altijd voor op wat hier staat.
Bekijk Celtucom met je eigen team
Plan een demo en we laten zien hoe het past bij hoe jouw organisatie écht werkt.